درراستای تحقق اهداف نظام سلامت در کشور و در اجرای سیاست های وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی مبنی بر دسترسی سهل و سریع جامعه به خدمات بهداشتی اولیه( P.H.C ) ، در اولین سطح از ارائه خدمات اقدام به تأسیس خانه های بهداشت با پرسنل بومی در سطح روستا شده است .خانه های بهداشت به عنوان اولین واحد ارائه دهنده خدمات در نظام شبکه بهداشتی درمانی کشور هستند ، افراد شاغل در خانه های بهداشت بهورز نامیده میشوند .مراکز آموزش بهورزی با هدف بهره مند کردن خانه های بهداشت از بهورزان دارای مهارت های کافی تاسیس گردیده اند. این هدف از طریق آموزش و تربیت بهورزان قبل از استخدام و تدوین برنامه بازآموزی آنان تحقق می یابد . در نظام خدمات بهداشتی، درمانی ، مرکز آموزش بهورزی از جایگاهی وزین، حساس و پراهمیت برخوردار می باشد. بهورزان از ارکان عمده جلب مشارکتهای مردمی در روستا بوده و از طریق عرضه توام خدمات بهداشتی،درمانی و آموزشی در رسیدن به هدف اصلی سیستم شبکه و مراقبتهای اولیه بهداشتی( P.H.C ) یعنی تامین ، حفظ و ارتقاء سطح سلامت جامعه عناصری بسیار کارا و موثر می باشند ، بنابراین نیاز بهداشتی جامعه می طلبد که در آموزش علمی، عملی و معنوی این عزیزان نهایت دقت، کوشش و دلسوزی معمول گشته و تمام امکانات آموزشی جهت تربیت هر چه بیشتر و بهتر آنها بکار گرفته شود.

 

  

      ‹‹ مشخصات کادر آموزشی مرکز آموزش بهورزی و بازآموزی برنامه های سلامت ››

 

سیدعلیرضا علوی:مدیر مرکز

 

پست الکترونیکی :a.alavi52@gmail.com

 

تلفن تماس:44292795- 051

 

 


محمدرحیم زاده:مربی

  پست الکترونیکی: rahimzadehM1@medsab.ac.ir

تلفن تماس ونمابر051- 44242103

cv

 

محمد رضا رادکیش:مربی بهداشت محیط

 

پست الکترونیکی:mr_radkish@yahoo.com

 

 

 

نرجس خیرآبادی:مربی مامایی

 

پست الکترونیکی:narjs1660@gmail.com

 

 

 

 

زهرا فاتحی :مربی پرستاری

 

پست الکترونیکی:

 

 

 

نرگس قلعه نوی:مربی بهداشت خانواده

 

پست الکترونیکی:

 

 

         

 آدرس پستی : سبزوار ، بلوار شهید چمران ، خیابان جوادیه غربی، روبروی دبستان نیکان ، طبقه دوم مرکز خدمات جامع سلامت همت آباد  

کدپستی:  9619663199

وظایف مرکز آموزش بهورزی

الف -پذیرش بهورز

 از طریق تشکیل کمیته پذیرش بهورز شهرستان و با حضور : مدیر مرکز آموزش بهورزی کارشناس مسئول گسترش مرکز بهداشت  شهرستان رئیس مرکز بهداشت شهرستان مسئول کارگزینی مرکز بهداشت شهرستان به منظور:

1- تعیین روستاهای دارای اولویت از نظر جذب و پذیرش بهورز

2- بررسی پستهای بلاتصدی  بهورزی

 3-اعلام نیاز وتعیین اولویت ها به مرکز بهداشت استان و پیگیری کسب مجوز با همکاری حوزه معاونت بهداشتی

4-توجیه برنامه در روستاهای اصلی و قمر خا نه های بهداشت و جلب همکاری مردم ، شورای اسلامی ، معتمدان محلی و غیره از طریق مراجعه مستقیم مدیر ،مربیان و کارشناسان واحد گسترش مرکز بهداشت شهرستان

5-بر قراری ارتباط با خانواده ها و جستجوی نفرات واجد شرایط برای ارائه خدمات بهداشتی درمانی و توجیه ارزش این خدمات

6- اطلاع رسانی در خصوص  پذیرش بهورز بومی در روستاهای مورد نظر از طریق نشر آگهی در مساجد ،خانه بهداشت ،مراکز بهداشتی درمانی ، اماکن عمومی و غیره

7-جمع آوری و بررسی مدارک مورد نیاز جهت ثبت نام داوطلبان، تنظیم پرونده و صدور کارت شرکت در جلسه آزمون

8-تائید بومی بودن و  محل سکونت داوطلبان

9-برگزاری آزمون کتبی و مصاحبه برای انتخاب نفرات برتر از بین داوطلبان بومی هر محل و معرفی آنان به هسته گزینش

10-اعلام اسامی پذیرفته شدگان برای ثبت نام و تکمیل پرونده در مرکز آموزش بهورزی

11-فراهم نمودن تسهیلات لازم برای سنجش سلامت دانش آموزان در بدو ورود  به مرکز صورت می گیرد.

سایر وظایف مرکز آمو زش بهورزی

.   تامین امکانات رفاهی دانش آموزان ( طبق آیین نامه )

·   اجرای برنامه های آموزش نظری عملی و کار آموزی و ترتیب حضور فعال و مستمر مربیان در کلیه مراحل آموزشی

·    برگزاری آزمونهای پایان هر پایه و مشارکت در آزمون نهایی

·    برگزاری برنامه آموزشی دوره آموزش ماما روستا (طبق آیین نامه ماما روستا )

·   برگزاری برنامه آموزشی دوره آموزش بهورز ماما (طبق آیین نامه بهورز ماما )

·   تدوین طرح درس روزانه و کلی و چک لیست های آموزشی

·   برگزاری امتحانات هر پایه در طول دوره آموزش

·   تامین محیط سالم اجتماعی برای دانش آموزان در حال تحصیل و نظارت بر رفتار و انضباط آنان

·   بر پایی اردوهای علمی ، فرهنگی ، تفریحی دانش آموزان  بهورزی در معیت مربیان

·    اجرای آموزش عملی و کارآموزی کمکهای اولیه و......  در بیمارستان

·   همکاری با فصلنامه بهورز , جمع آوری و استخراج نیازهای آموزشی بهورزان شاغل از طریق فرم های نیاز سنجی کارکنان جهت  ارسال به دفتر فصلنامه

·   تهیه و جمع آوری مطالب آموزشی مناسب از پرسنل جهت ارسال به دفتر  فصلنامه

·   طراحی و برنامه ریزی و اجرای برنامه های آموزشی غیر حضوری ( از راه دور ) بهورزان و برگزاری  آزمون فصلنامه بهورز

·    تشکیل کمیته آموزش شهرستان ( متشکل از رئیس مرکز بهداشت شهرستان , مسئولین ستادی بر حسب مورد ، مدیر مرکز آموزش بهورزی )

·    شرکت درجلسات ادغام برنامه های جدید و همکاری و مشارکت در اجرای برنامه ها و انتقال آموزشها به سایر رده ها

·    برنامه ریزی جهت ارتقا مستمر آموزش بهورزان با استفاده از نظرات اصلاحی و تجزیه وتحلیل کار گاه های بر گزار شده

·    برگزاری کلاسهای عملی و مهارت آموزی جهت کارکنانی که در این زمینه نیاز به آموزش دارند .

·    مشارکت  در برگزاری دوره های کارورزی، کارآموزی دانشجویان پزشکی و پیراپزشکی در  مراکز بهداشتی درمانی شهری و روستایی

·    مشارکت در آموزش دانشجویان دوره های پزشکی اجتماعی و جامعه نگر

·    مشارکت در ارتقاء برنامه های آموزشی و کارآموزی دانشجویان با همکاری دانشکده ها

·    مشارکت در جلسات  هماهنگی دانشکده ها جهت انتقال مشکلات موجود  دوره  کارآموزی دانشجویان در  مراکز بهداشتی درمانی به آنها

·    برگزاری مراسم  بزرگداشت روز بهورز با همکاری سایر واحد های ستادی

·    انتخاب بهورز و مربی نمونه

·    تشکیل شورای بهورزی

·    حضور فعال در جلسات آموزشی و بازآموزی مرکز بهداشت شهرستان و استان

·    مشارکت در نظارت بر عملکرد کارکنان مراکز بهداشتی درمانی

·    نظارت مستمر بر فعالیت پرسنل خانه های بهداشت آموزشی و دانش آموزی و باز خورد به مدیر مرکز مربوطه

·    ارسال نتایج نظارت ها و پیشنهاد تشویق و تنبیه کارکنان

·    مشارکت در کمیته های آموزشی و اجرایی مرکز بهداشت شهرستان

·    همکاری با مرکز بهداشت در راه اندازی خانه های بهداشت دانش آموزی و مراکز بهداشتی درمانی جدید

·    تمهید مقدمات دریافت دیپلم کار دانش بهورزان

·    مشارکت در امور اداری بهورزان ( ارزشیابی سالیانه ، ارتقاء شغلی ،تغییر عنوان و ...)

·    پژوهش در عرصه های بهداشتی درمانی

·    تامین امور رفاهی بهورزان و دانش آموزان بهورزی با همکاری امور اداری

·    مشارکت در کمیته نقل و انتقالات (به ویژه بهورزان)

 

دستورالعمل ها و محتوای آموزشی

 

عملکرد مرکز آموزش بهورزی

   مرکز آموزش بهورزی وبازآموزی برنامه های سلامت شهرستان سبزوار از بهمن ماه سال 1360 شروع بکار نموده و تا کنون 27دوره بهورز گزینش و فارغ التحصیل نموده است.

‹‹ وضعیت مرکز آموزش بهورزی سبزوار ››

سال تأسیس

1360

                          تعداد دوره زیر دیپلم و دیپلم  فارغ التحصیل شده

27 دوره

دوره اول فوق دیپلم فارغ التحصیل (1389) 3نفر
دوره دوم فوق دیپلم فارغ التحصیل( 1391) 2نفر
دوره سوم کاردان وکارشناس تطبیقی بهورزی فارغ التحصیل(1403) 9نفر

                 تعداد کل بهورزان فارغ التحصیل شده دیپلم

557نفر

          تعداد کل بهورزان فارغ التحصیل شده جهت شهرستان سبزوار

 434نفر

          تعداد کل بهورزان فارغ التحصیل شده جهت سایر شهرستان ها

 123نفر

                   تعداد کل ماما ی روستایی فارغ التحصیل شده

 106نفر

      در ابتدا به علت محدود بودن تعداد مرکز آموزش بهورزی در سطح استان این مرکز اقدام به آموزش بهورزجهت شهرستانهای دیگر نموده است که به شرح زیر می باشد :

  ‹ ‹ دانش آموزان تربیت شده جهت سایر شهرستانها ››

ردیف

نام شهرستان

بهورز زن

بهورز مرد

1

اسفراین

18

11

2

بجنورد

10

16

3

تربت حیدریه

10

1

4

فردوس

10

-

5

گناباد

9

-

6

طبس

4

3

7

قاین

4

-

8

تایباد

4

-

9

نیشابور

2

9

10

کاشمر

-

12

جمع

71

52

نمودار گزینش بهورز در مرکز آموزش بهورزی شهرستان سبزوار(( 1360 لغایت 1390 )) 

         نمودارتعداد بهورزان فارغ التحصیل شده جهت سایر شهرستان 1369-1360

                              نمودار گزینش ماما روستا در شهرستان سبزوار

 

هرنظام سازمانی برای پاسخ دادن به نیازهای فعلی و نیز گام نهادن در عرصه آینده نیازمند آموزش کارکنان سطوح مختلف خود می باشد. بازآموزی و یا به تعبیر دیگر آموزش ضمن خدمت عبارت است از ایجاد یک یادگیری سازمان یافته که در طول یک دوره زمانی مشخص به منظور ارتقــای دانش، مهارت های شغلی و موقعیت کارکنان به وقوع می پیوندد. مرکزآموزش بهورزی با داشتن 6 مربی در رشته های پرستاری- مامایی -  بهداشت محیط و حرفه ای- مبارزه با بیماریها و بهداشت خانواده وظیفه تربیت و آموزش فراگیران  بهورزی و نوآموزی و باز آموزی(آموزش ضمن خدمت) پرسنل محیطی اعم از بهورزان وسایر اعضاء تیم سلامت(پزشک-کاردانهای ناظر مبارزه با بیماریها- بهداشت خانواده- بهداشت محیط وبهداشت حرفه ای) را با استفاده از آخرین روشها- تکنیکها و الگوهای آموزشی درمناطق روستایی به عهده دارد.  

 برنامه زمانی آموزش ضمن خدمت بهورزان درسال 1396 (حضوری -غیرحضوری )

ردیف

عنوان دوره یاپودمان آموزشی

ساعت دوره

تاریخ آزمون/ کارگاه

1

     

2

     

3

     
 
 

 

4

     

5

     

6

     

7

     

7

     

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

هرنظام سازمانی برای پاسخ دادن به نیازهای فعلی و نیز گام نهادن در عرصه آینده نیازمند آموزش کارکنان سطوح مختلف خود می باشد. بازآموزی و یا به تعبیر دیگر آموزش ضمن خدمت عبارت است از ایجاد یک یادگیری سازمان یافته که در طول یک دوره زمانی مشخص به منظور ارتقــای دانش، مهارت های شغلی و موقعیت کارکنان به وقوع می پیوندد. مرکزآموزش بهورزی با داشتن 6 مربی در رشته های پرستاری- مامایی -  بهداشت محیط و حرفه ای- مبارزه با بیماریها و بهداشت خانواده وظیفه تربیت و آموزش فراگیران  بهورزی و نوآموزی و باز آموزی(آموزش ضمن خدمت) پرسنل محیطی اعم از بهورزان وسایر اعضاء تیم سلامت(پزشک-کاردانهای ناظر مبارزه با بیماریها- بهداشت خانواده- بهداشت محیط وبهداشت حرفه ای) را با استفاده از آخرین روشها- تکنیکها و الگوهای آموزشی درمناطق روستایی به عهده دارد.  

  شوراهای بهورزی وارتقاءمراقبت های اولیه بهداشتی

 

به طور قطع و یقین پیشرفت و توسعه هر جامعه و کشوری منوط به بهره مندی از عقل و خرد در حیات جمعی است.در سیره پیامبر اکرم (ص) نوشته اند که آن حضرت با اصحاب خود بسیار مشورت مى‏کرد. با توجه به محوری بودن نقش خانه های بهداشت و بهورزان در ارائه مراقبت های بهداشتی درمانی در روستاها ، شوراهای بهورزی باید به عنوان یک اصل و قسمتى از برنامه کاری اعضای تیم سلامت باشد. شوراها مایه الفت اجتماعى ، ارزش یافتن بهورزان و مشخص شدن قدر و جایگاهشان در نطام سلامت  می شود. این حرکت، موجب رشد اندیشه و تفکر در سنگربانان جبهه سلامت مى شود و میدان اندیشه و نظر و شرکت در آنچه به آنان مربوط است قوت می یابد. با این اقدام، بهورزان اعتبار یافته ،پیوندهاى اجتماعى مستحکم ، رضایت مندی شغلی بیشتر و روحیه مسؤولیت پذیرى و شرکت در امور قوت می یابد و این همه باعث ارتقای کیفیت خدمات بهداشتی درمانی اولیه در واحدهای ارائه دهنده خدمات در روستاها می گردد.

شورای  بهورزی  در سه سطح تشکیل می گردد.

الف :شورای بهورزی مرکز بهداشتی درمانی 

ب : شورای بهورزی شهرستان  

ج : شورای بهورزی  دانشگاه

جلسات شورای  بهورزی  برگزار شده در سال 94

شبکه بهداشت ودرمان

سبزوار

جوین

جغتای

خوشاب

داورزن

تعداد جلسات

5

6

6

4

4

 

  شوراهای بهورزی وارتقاءمراقبت های اولیه بهداشتی

 

به طور قطع و یقین پیشرفت و توسعه هر جامعه و کشوری منوط به بهره مندی از عقل و خرد در حیات جمعی است.در سیره پیامبر اکرم (ص) نوشته اند که آن حضرت با اصحاب خود بسیار مشورت مى‏کرد. با توجه به محوری بودن نقش خانه های بهداشت و بهورزان در ارائه مراقبت های بهداشتی درمانی در روستاها ، شوراهای بهورزی باید به عنوان یک اصل و قسمتى از برنامه کاری اعضای تیم سلامت باشد. شوراها مایه الفت اجتماعى ، ارزش یافتن بهورزان و مشخص شدن قدر و جایگاهشان در نطام سلامت  می شود. این حرکت، موجب رشد اندیشه و تفکر در سنگربانان جبهه سلامت مى شود و میدان اندیشه و نظر و شرکت در آنچه به آنان مربوط است قوت می یابد. با این اقدام، بهورزان اعتبار یافته ،پیوندهاى اجتماعى مستحکم ، رضایت مندی شغلی بیشتر و روحیه مسؤولیت پذیرى و شرکت در امور قوت می یابد و این همه باعث ارتقای کیفیت خدمات بهداشتی درمانی اولیه در واحدهای ارائه دهنده خدمات در روستاها می گردد.

شورای  بهورزی  در سه سطح تشکیل می گردد.

الف :شورای بهورزی مرکز بهداشتی درمانی 

ب : شورای بهورزی شهرستان  

ج : شورای بهورزی  دانشگاه

جلسات شورای  بهورزی  برگزار شده در سال 94

شبکه بهداشت ودرمان

سبزوار

جوین

جغتای

خوشاب

داورزن

تعداد جلسات

5

6

6

4

4

 

برنامه آموزش دانش آموزان بهورزی

مواد درسی،تعداد ساعات و تقویم زمانی برنامه آموزش بهورزی براساس نظام واحدی به مقدار 3341ساعت  ،در مدت   24 ماه معادل 75  واحد با احتساب دروس نظری عملی و کارآموزی می باشد .

الف - پایه اول شامل: 29 هفته و10 ساعت آموزش نظری، عملی درمرکز آموزش بهورزی و 15هفته کارآموزی درخانه بهداشت آموزشی است که مجموع آموزش نظری،عملی و کار آموزی در پایه اول 1506  ساعت و معادل  35/5  واحد درسی می باشد.

ب- پایه دوم شامل :24 هفته و 29 ساعت آموزش نظری، عملی درمرکز آموزش بهورزی و 22 هفته و22ساعت کارآموزی درخانه بهداشت دانش آموزی است . مجموع آموزش های نظری، عملی وکار آموزی  درپایه دوم    1835 ساعت  و معادل 39/5  واحد درسی می باشد.

 اصول کلی اعمال مدیریت عبارت است  از:                                                                                       

 1- برنامه ریزی، 2- سازماندهی، 3- رهبری و 4- نظارت .

         

یکی ازمفاهیم مهم نظارت در لغت، «مراقبت توأم با زیرکی و فراست» است. باید دانست که در امرنظارت و ارزیابی، واژه ها و اصطلاحات مختلفی وجود دارد لیکن هدف همه آنها یکی است.از جمله این اصطلاحات کنترل، نظارت، ارزیابی، بازرسی، ارزشیابی و پایش می‏باشد.(1) نظارت جزئی ازفرآیند مدیریت است که برای اندازه گیری منابع بکاررفته شده تأکید دارد و به مدیرکمک می کندتا از ظهورحوادث غیرمنتظره ونامطلوب درسیستم مطلع شود و فعالیتهای خودرادرجهت هدف هدایت نماید. نظارت نباید فقط به « بیان مشکل » ختم شود بلکه باید « به شناخت مشکل » و « حل آن » نیز منجر گردد.

 

       اولین قــدم در فرآیند پایش و ارزشیابی، تهیـــــــه چک لیست های استاندارد شده ارایه خدمات است. این اقدام اصولی به منظور انجام پایش و ارزشیابی جــامع برنامه ها در سطوح محیطی خواهد بود و آن را از حالت سلیقه ای خارج خواهد ساخت. باید توجه داشت که نظارت و کنترل به صورت چرخه ‏ای از مراحل می‏باشد؛ یعنی دارای هدف، فعالیت های منظم و ارسال پسخوراند می باشد.

 

درصد بازدید مربیان از خانه های بهداشت شبکه بهداشت و درمان شهرستان های تابعه سال1401

 برنامه زمانی آموزش ضمن خدمت بهورزان درسال 1396 (حضوری -غیرحضوری )

ردیف

عنوان دوره یاپودمان آموزشی

ساعت دوره

تاریخ آزمون/ کارگاه

1

     

2

     

3

     
 
 

 

4

     

5

     

6

     

7

     

7